Door de Wnra vallen ambtenaren en openbaar onderwijzend personeel onder privaat arbeidsrecht met arbeidsovereenkomsten. De ambtelijke status blijft bestaan, met een nieuwe Ambtenarenwet voor specifieke regels. Politieke ambtsdragers, politie, justitie en defensie zijn uitgezonderd. Bijzonder en openbaar onderwijs kennen nu gelijke arbeidsregels.
Ambtenaren en onderwijzers
Medewerkers in dienst van de overheid en onderwijzend personeel en vallen eveneens onder het private arbeidsrecht. Op grond van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) worden ambtenaren en werknemers in de private sector zoveel mogelijk gelijkgetrokken.
Tot de overheid behoren natuurlijk het rijk, de provincies en gemeenten etc., maar ook (publiekrechtelijke) instellingen met een publieke taak, zoals product- en bedrijfschappen, de Sociale Verzekeringsbank, de SER, de ziekenfondsraad, de Orde van Advocaten, etc.
Bij de overheid vallen sinds 1 januari 2020 de meeste ambtenaren onder het private arbeidsrecht. Na de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) heeft een ambtenaar namelijk een arbeidsovereenkomst in plaats van een (eenzijdige) aanstelling.
Dit betekent dat op de arbeidsrelatie tussen de overheidswerkgever en de ambtenaar in beginsel het Burgerlijk Wetboek van toepassing is. Arbeidsvoorwaarden worden daardoor niet langer vastgesteld in publiekrechtelijke rechtspositieregelingen, maar voornamelijk in collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s).
Ambtenaar
Een medewerker bij de overheid werkt thans in de meeste gevallen op grond van een arbeidsovereenkomst. In dat geval kan ervan worden uitgegaan dat hetgeen op deze website wordt behandeld over het arbeidsrecht in beginsel ook van toepassing is op deze medewerkers.
De ‘ambtelijke status’ en ook het begrip ‘ambtenaar’ verdwijnen echter niet. In beginsel wordt een werknemer die werkzaam is bij een overheidswerkgever aangemerkt als ambtenaar in de zin van de Ambtenarenwet 2017.
De overheid is en blijft namelijk een bijzondere werkgever, omdat zij werkzaamheden verricht in het algemeen belang. Daarom blijft er een afzonderlijke Ambtenarenwet bestaan. In deze wet zijn alleen die onderwerpen opgenomen die direct verband houden met de ambtelijke status, zoals de ambtseed, integriteitsbeleid, het vervullen van vertrouwensfuncties en bepaalde beperkingen van grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting.
Daarnaast heeft de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren tot gevolg dat geschillen over het dienstverband in beginsel worden behandeld door de civiele rechter. Voorheen vielen dergelijke geschillen onder het bestuursrecht en werden zij beoordeeld door de bestuursrechter.
Uitzonderingen
Een aantal groepen is uitgezonderd van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra). Dit volgt uit de omschrijving van het begrip ‘ambtenaar’ in de artikelen 1 tot en met 3 van de Ambtenarenwet 2017.
Deze groepen vallen niet onder het private arbeidsrecht, maar behouden hun publiekrechtelijke rechtspositie. Het gaat daarbij onder meer om politieke ambtsdragers, politieambtenaren, leden van de rechterlijke macht en defensieambtenaren. Voor deze groepen blijft het bestuursrechtelijke stelsel van aanstelling, rechtspositie en rechtsbescherming gelden.
Voor werkgevers en werknemers in het bijzonder onderwijs heeft de Wnra geen gevolgen. Voor het openbaar onderwijs is er wel iets veranderd. De ambtelijke aanstellingen die medewerkers daar hadden, zijn gewijzigd in private arbeidsovereenkomsten. Net als in het bijzonder onderwijs, is het private arbeidsrecht op grond van het Burgerlijk Wetboek van toepassing. De rechtspositie van medewerkers in het bijzonder en openbaar onderwijs is daarmee gelijk gesteld. In een aparte wet in verband met de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren in het onderwijs is geregeld dat openbare scholen en instellingen geen overheidswerkgever in de zin van de Ambtenarenwet 2017 worden.
Heb je een vraag
of een probleem?
Het helpt om even van gedachten te wisselen
Door van gedachten te wisselen krijg je meer inzicht en gevoel voor het probleem. Je begrijpt ook beter wat er mogelijk is.
Je belt ons, we bespreken de situatie en je krijgt advies.
Daar laten we het eerst bij!
Als het verder nodig is dan kun je op ons rekenen. We kunnen je verder ondersteunen, voor je bemiddelen of voor je procederen. Maar dat is nu nog niet aan de orde. Eerst even vrijblijvend en dus kosteloos contact.
Wij zijn de mensen van arbeidsrechter.nl
arbeidsrechtkantoor AN-i
Deze pagina is onderdeel van hoofdstuk 1 over het aangaan van de arbeidsovereenkomst en de rechten en plichten die hierdoor ontstaan. U vindt in dit deel informatie over:
1.1. Wat is een arbeidsovereenkomst en welke contracten zijn er?
1.2. Tot stand komen van de arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer
1.3. Inhoud van de arbeidsovereenkomst (o.a. contract bepaalde tijd, concurrentiebeding, proeftijd, nevenwerk, boetebeding, geheimhouding, detachering)
1.4. Rechten en plichten door aangaan arbeidscontract
1.5. Collectieve arbeidsovereenkomst (CAO)
1.6. Reglement / personeelshandboek
1.7. Verrichten van werk door vreemdelingen
1.8. Medewerkers in dienst van een maatschap of vennootschap
1.9. Arbeidsbemiddeling door het UWV
1.10. Stimulerende maatregelen voor werklozen
Zoekt u een ander onderwerp, zie dan onze trefwoorden of inhoudsopgave.
